ประวัติ
กลุ่มวิจัยมนุษยศาสตร์ดิจิทัล มหาวิทยาลัย ขอนแก่น (Khon Kaen University – Digital Humanities Research Group : KKU-DHRG) เป็นกลุ่มวิจัยสหสาขาวิชา ก่อตั้งโดย ดร.กุลธิดา ท้วมสุข รองศาสตราจารย์ประจำสาขาวิชาสารสนเทศและการสื่อสาร คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อเป็นแหล่งรวมนักวิจัยที่มีผลงานด้านการวิจัยมนุษยศาสตร์ดิจิทัล รวมทั้งเป็นแหล่งผลิตนักวิจัยรุ่นใหม่และนักวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา ในสาขาวิชาสารสนเทศศึกษา และอื่นๆที่เกี่ยวข้อง กลุ่มวิจัยได้รับการสนับสนุนจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ให้ก่อตั้งอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปีงบประมาณ 2558 เป็นต้นไป
มนุษยศาสตร์ดิจิทัล เป็นประเด็นการวิจัยที่เกิดจากการบูรณาการความรู้ทางด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ และมนุษยศาสตร์ ที่กำลังได้รับความสนใจเป็นอย่างยิ่งในกลุ่มนักวิชาการในสาขาวิชาสารสนเทศศึกษา โดยมนุษยศาสตร์ดิจิทัลจะครอบคลุมการศึกษาวิจัยในเนื้อหาเกี่ยวกับการรวบรวมและจัดระบบความรู้ การเก็บและรักษาความรู้ในรูปแบบดิจิทัลทั้งที่เป็นข้อความและสื่อผสม และการอธิบายความรู้ในมิติเชิงความหมาย (Semantic) สถิติ (Statistics) และจินตทัศน์ (Visualization) ในเรื่องที่น่าสนใจในสาขาวิชามนุษยศาสตร์และหรืออาจครอบคลุมไปถึงผลงานใดๆของมนุษยชาติ มีการผนวกระเบียบวิธีการศึกษา (Methodology) ทั้งวิธีการดั้งเดิมในสาขามนุษยศาสตร์ เช่น ประวัติศาสตร์ ปรัชญา ภาษา ศิลปะ ดนตรี และวัฒนธรรม และการใช้เครื่องมือและวิธีการทางคอมพิวเตอร์ อาทิ จดหมายเหตุดิจิทัล (Digital Archiving) ออนโทโลยี (Ontology)เว็บเชิงความหมาย (Semantic Web) เหมืองข้อมูล (Data Mining) การวิเคราะห์สาระ (Text Analysis) การนำเสนอข้อมูลหลายมิติ (Multi-media Presentation) การนำเสนอข้อมูลแบบจินตทัศน์ (Data Visualization) เป็นต้น งานวิจัยทางด้านมนุษยศาสตร์ดิจิทัล สามารถตอบสนองความต้องการและความจำเป็นในการจัดการความรู้ในสาขามนุษยศาสตร์ที่มีความสำคัญต่อการศึกษาเรียนรู้ความเป็นไปเป็นมาของมนุษยชาติซึ่งนับวันจะค่อยๆสูญหายไป ให้มีการเก็บรักษาไว้ในรูปแบบดิจิทัลที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการศึกษาค้นคว้าวิจัยและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในกลุ่มนักวิจัยในสาขามนุษยศาสตร์และประชาชนทั่วไปได้
สำหรับงานวิจัยมนุษยศาสตร์ดิจิทัลของกลุ่มวิจัยนี้ มีพื้นฐานมาจากการบูรณาการความรู้ในสาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์ (Information Science) และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technology) เพื่อนำมาใช้ในการจัดการความรู้ในสาขาวิชามนุษยศาสตร์และอื่นๆที่เกี่ยวข้อง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ
1) รวบรวมและวิเคราะห์ สังเคราะห์ จัดเก็บ และจัดระบบเนื้อหาความรู้ในสาขามนุษยศาสตร์ซึ่งมีปรากฏในรูปแบบที่หลากหลาย และโดยส่วนใหญ่จะเป็นความรู้ที่หายาก เป็นความรู้ที่สะท้อนประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและวิถีมนุษย์ มีการจัดเก็บที่สุ่มเสี่ยงต่อการถูกทำลายและสูญหาย ทั้งจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของมนุษย์และจากภัยธรรมชาติ
2) ใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในการจัดการเนื้อหาให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล ที่จะสร้างโอกาสในการเข้าถึงความรู้ได้โดยไม่จำกัดระยะทาง เวลาและสถานที่ เป็นการเปิดช่องทางให้เกิดการเรียนรู้ในมิติใหม่ที่หลากหลาย
3) เป็นการทำวิจัยร่วมกับนักวิชาการทางด้านมนุษยศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาวิชาที่มีนวัตกรรมน้อย มีการบูรณาการความรู้จากศาสตร์เพื่อนำไปใช้ในการศึกษาวิจัยทางมนุษยศาสตร์น้อย ให้ได้มีเวทีการทำวิจัยที่เปิดกว้างมากขึ้น และมีผลงานวิจัยทางมนุษยศาสตร์ที่อาศัยเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้ในการศึกษามากขึ้น
ดังนั้น กรอบแนวคิดการวิจัยมนุษยศาสตร์ดิจิทัลของกลุ่มวิจัยนี้ จึงอาจแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่ม คือ (1) Organization (2) Retrieval & Access และ 3) Services ดังภาพข้างล่างนี้
เป้าหมาย
เป็นศูนย์กลางการวิจัยมนุษยศาสตร์ดิจิทัลในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แนวคิดการวิจัย
 Retrieval & Access(Ontology, Searchengines, Expert system, KBS, Linked data, etc) |
 |
 Organization(Content/Text analysis, Classification, Metadata, thesaurus, etc) |
|
Services(User behaviors, Semantic web, Virtual media, social media, HCI, etc) |
|
 Humanities & Related Contents(History, Languages, Literature, Culture, Anthropology, Human Anatomy, etc) |